ibuprofen

Tekst Joanna Szulc, miesięcznik Dziecko

Leki przeciwgorączkowe: paracetamol i ibuprofen - czym się różnią?

Leki przeciwgorączkowe: paracetamol i ibuprofen - czym się różnią?

Gdy temperatura u dziecka przekracza 38°C, podajemy maluchowi lek przeciwgorączkowy. Przeczytajcie, który preparat wybrać i w jakiej formie go podać. Wybór zależy bowiem w dużej mierze od przyczyny dolegliwości.

Ospa wietrzna a ibuprofen

Podejrzewam u córki ospę wietrzną. Jutro rano mamy wizytę w przychodni, ale moim zdaniem objawy ewidentnie pasują. Niestety, wyczytałam, że przy ospie nie wolno podawać ibuprofenu. Zanim przeczytałam informację, zdążyłam już podać córce dwa razy preparat z ibuprofenem, bo na żaden inny lek córka nie reaguje. Dlaczego nie wolno go podawać i czym ewentualnie grozi przyjęcie "niedozwolonego" leku?

Zapalenie piersi

Czy przy zapaleniu piersi muszę brać antybiotyk? Nie mam kiedy iść do lekarza, a pierś boli i jest czerwona. W nocy dostałam gorączki. Czy wystarczy sam ibuprofen?

Zobacz wideo

Który lek - pediatra radzi

Zasadniczymi wskazaniami do stosowania ibuprofenu są: gorączka (bez względu na jej przyczynę), bóle towarzyszące różnym infekcjom (zatok, gardła, ucha środkowego, dróg moczowych), bolesne ząbkowanie i bóle głowy. Poza działaniem przeciwgorączkowym i przeciwbólowym, ibuprofen ma także ważne

Co zamiast ibuprofenu?

Można podać inny ibuprofen o innym smaku (a czasem także konsystencji), można też zastosować tolerowany przez dziecko paracetamol. Jeśli syn nie gorączkuje i ból gardła nie jest zbyt duży, może wystarczyć spryskiwanie gardła preparatem o działaniu przeciwzapalnym w sprayu.

Czy zbijać gorączkę?

W aptekach bez recepty można kupić dwa rodzaje preparatów, które zaleca się dzieciom przy gorączce - z paracetamolem bądź z ibuprofenem. (Są też i inne, np. ziołowe, robione na bazie kory wierzbowej, ale przy wysokiej gorączce mogą być mniej skuteczne). Oba rodzaje preparatów są bardzo skuteczne, al

Środki przeciwbólowe

Środki przeciwbólowe

Dzieciom podaje się jeden z dwóch środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych: paracetamol lub ibuprofen. W handlu każdy z nich dostępny jest pod kilkoma różnymi nazwami, ale składniki czynne pozostają te same i nie ma większego znaczenia, jaką markę danego leku wybierzemy. Oba te środki różnią

Leki przeciwbólowe dla matek karmiących

Leki z paracetamolem (Apap, Efferalgan, Panadol, Paracetamol...) stosowane w zalecanych dawkach są bezpieczne i można je przyjmować w czasie karmienia piersią. Leki z ibuprofenem (Ibufen, Ibuprofen, Nurofen) są także bezpieczne i np. przy zapaleniu piersi stosuje się je w pierwszej kolejności, bo

Krwotoki z nosa

przegrody nosa. Krwawienie zdarza się też alergikom. Niektóre leki, np. ibuprofen czy aspiryna (którą można podawać dzieciom powyżej 12. roku życia) mogą ten objaw nasilać. Dużo rzadziej krwawienie z nosa jest objawem zaburzeń krzepnięcia. Jednak by to stwierdzić, należałoby wykonać odrębne badania.

Zastój mleka

znakiem ogólnego osłabienia organizmu. Sugerowałabym Pani kontakt z lekarzem. Skoro ibuprofen nie pomaga na dłuższą metę, może się okazać, że potrzebne jest leczenie antybiotykiem.Przy nadprodukcji mleka w ostateczności można zastosować środki farmakologiczne zmniejszające jego produkcję, to znaczy

Leki obniżające gorączkę u dziecka: jedni podają za często, inni unikają jak ognia. Co radzi pediatra?

Leki obniżające gorączkę u dziecka: jedni podają za często, inni unikają jak ognia. Co radzi pediatra?

ryzyko astmy, a ibuprofen, jeśli zostanie zaaplikowany odwodnionemu dziecku, zwiększa ryzyko niewydolności nerek. Leki przeciwgorączkowe mogę też wywołać stany alergiczne. Choć nie jest to częste, zawsze po podaniu leku, trzeba obserwować dziecko. W przypadku leków na bazie paracetamolu i ibuprofenu

Pierwsza infekcja. Jak ją rozpoznać?

Pierwsza infekcja. Jak ją rozpoznać?

;C mierzone w pupie), trzeba podać dziecku odpowiedni do wieku lek przeciwgorączkowy (paracetamol lub ibuprofen). Najpóźniej godzinę po jego podaniu temperatura powinna zacząć spadać. Jeśli gorączka jest wysoka, pomóc może wykąpanie dziecka w wodzie odrobinę chłodniejszej niż temperatura jego ciała

Gorączka

Gorączka

Obniżenie gorączki zaczynamy od podania leku przeciwgorączkowego. W pierwszej kolejności podajemy niemowlętom i małym dzieciom preparaty (czopki lub zawiesiny) zawierające paracetamol. Lekiem drugiego wyboru jest ibuprofen (przed ukończeniem 3. miesiąca ibuprofenu się nie stosuje). Dzieciom do 12. roku

Pierwsze choroby, pierwsze infekcje

Pierwsze choroby, pierwsze infekcje

przeciwgorączkowego w postaci paracetamolu, a innym lepiej służy ibuprofen (jedna z hipotez mówi, że zależy to od indywidualnego składu mikroflory jelit). Terapia na miarę Warto wiedzieć także, że badania kliniczne, jakim poddawane są np. leki i niektóre suplementy, pokazują pewien uśredniony obraz. Jeśli w wynikach

Podwyższona temperatura - co może oznaczać?

Podwyższona temperatura - co może oznaczać?

. Przy ząbkowaniu, podobnie jak przy przegrzaniu, temperatura ciała może być podwyższona, ale raczej nie przekracza 38°C.Jak pomóc dziecku? Daj malcowi do gryzienia schłodzony w lodówce gryzaczek i smaruj dziąsła żelem na ząbkowanie (zwłaszcza przed karmieniem). Podaj paracetamol lub ibuprofen dla

Trzydniówka - objawy wysypki u dzieci

Trzydniówka - objawy wysypki u dzieci

temperatura u dziecka, które dotąd nie przeszło ataku drgawek, osiągnie 38°C (38,5 mierzone w pupie) i dopiero wtedy staraj się ją obniżyć. Podaj dziecku paracetamol lub ibuprofen (dla dzieci). Pamiętaj, że małym dzieciom nie wolno podawać aspiryny! Dawkę i częstotliwość podawania leku dobierz do wieku

Mama poparzonej dziewczynki: uważajcie na metalowe zapięcia od fotelików! Co jeszcze może poparzyć dzieci latem? [RADY EKSPERTA]

Mama poparzonej dziewczynki: uważajcie na metalowe zapięcia od fotelików! Co jeszcze może poparzyć dzieci latem? [RADY EKSPERTA]

obrażenia tkanek. Zdejmij wszystko, co jest na oparzonej skórze: ubranie, biżuterię, nawet tą zabawkową. Możesz zastosować żel lub balsam z aloesem. Podaj lek przeciwbólowy, np. ibuprofen. Jeśli dojdzie do bardziej rozległych poparzeń, na skórze dziecka pojawią się, oprócz rumienia i obrzęku, pęcherze

Uwaga na środki przeciwbólowe w ciąży

Uwaga na środki przeciwbólowe w ciąży

jednocześnie więcej niż jeden środek przeciwbólowy, np. paracetamol i ibuprofen, siedmiokrotnie zwiększało się ryzyko urodzenia syna z wnętrostwem lub innymi zaburzeniami dotyczącymi rozwoju jąder. Trzeci trymestr wydaje się być czasem, kiedy należy zachować szczególną czujność - każdy środek przeciwbólowy

Szkarlatyna u dziecka: objawy i leczenie

Szkarlatyna u dziecka: objawy i leczenie

w pierwszych dniach, gdy dziecko silnie gorączkuje, należy podawać w zaleconej przez lekarza lub producenta dawce paracetamol lub ibuprofen. Jeśli temperatura mimo to jest wysoka, można zastosować domowe sposoby na jej zbicie. Na czoło, łydki lub pachwiny przykładać okłady z pieluchy tetrowej lub

Leki przeciwbólowe dla mamy

Leki z paracetamolem (Apap, Efferalgan, Panadol, Paracetamol) stosowane w zalecanych dawkach są zupełnie bezpieczne i można je przyjmować, karmiąc piersią. Leki z ibuprofenem (Ibufen, Ibuprofen, Nurofen) są nieco mniej bezpieczne, ale np. przy zapaleniu piersi (i przy stanie zapalnym zęba) stosuje

Jest pierwszy ząbek!

Jest pierwszy ząbek!

paracetamol lub ibuprofen w syropie lub czopku i... przytulanie. Na szczęście ząbkowanie nie trwa wiecznie i kiedy zęby ujrzą światło dzienne, sen całej rodziny powinien, na jakiś czas, wrócić do normy. ZAPISANE W GENACH Tempo ząbkowania i kolejność wyrzynania się zębów są sprawą indywidualną. Zarówno wczesne

Nocne pobudki - dlaczego dzieci nie śpią w nocy?

Nocne pobudki - dlaczego dzieci nie śpią w nocy?

pomogą chłodne okłady na czoło, kark i łydki, podaj dziecku paracetamol lub ibuprofen dla niemowląt. Gdy maluch gorączkuje, pilnuj, aby dużo pił. Przyczyną nocnych pobudek może być też katar. Jeśli dziecko ma zatkany nos, wpuść mu do każdej dziurki 1-2 krople soli fizjologicznej lub roztworu wody

Gorączka pod kontrolą

Gorączka pod kontrolą

malca. W wyjątkowych przypadkach, jeśli gorączka nie spada i nadal wynosi ponad 39°C, można podać na zmianę dwa leki przeciwgorączkowe. Stosujemy taką zasadę: jeśli ponad godzinę po podaniu paracetamolu gorączka nie obniżyła się ani trochę lub nadal rośnie, podajemy ibuprofen. Po 4 godzinach od

Ząbkujemy!

kojący kompres. Ratunek z apteczki Jeśli ból jest bardzo silny lub nie daje dziecku spać, można podać maluchowi odpowiedni do wieku syrop lub czopek przeciwbólowy (paracetamol lub ibuprofen).Kiedy do lekarza Idź z ząbkującym niemowlęciem do pediatry, jeśli:(ból jest tak silny, że nie pomaga zwykły żel na

Zbijają gorączkę, nie odbierają telefonu. Jak rodzice przemycają chore dzieci do przedszkola i czym to grozi? [KOMENTARZ PEDIATRY]

, które miały miejsce w domu. Komentarz pediatry: Podawanie leków przeciwgorączkowych kilka dni z rzędu bez konsultacji z lekarzem może być niebezpieczne. Jest większe ryzyko, że mogą ujawnić się działania niepożądane np. przy podawaniu preparatów zawierających ibuprofen kilka razy dziennie przez

Skąd ta gorączka?

smaruj dziąsła żelem na ząbkowanie (zwłaszcza przed karmieniem). Podaj paracetamol lub ibuprofen dla dzieci (w czopku albo w syropie). Działają one przeciwgorączkowo i przeciwbólowo. Pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dawki i nie podawać leku zbyt często. ZAPALENIE UCHA Maluch łapie się za ucho

Drgawki gorączkowe

przedszkolaka przed infekcjami. Każde dziecko musi swoje odchorować, w ten sposób ćwiczy też swoją odporność. Jedyne, co może Pani zrobić, to w przyszłości starać się nie dopuścić do gwałtownego wzrostu gorączki, podając dziecku paracetamol lub ibuprofen. Dobrze jest też na wszelki wypadek mieć zawsze przy

Powiedz "Aaaaa". Ból gardła u dziecka - diagnoza, leczenie

bakteryjne - antybiotyk. Jeżeli chodzi o leki przeciwbólowe, możemy podawać dziecku paracetamol lub ibuprofen, który ma szersze spektrum działania (działa też przeciwzapalne), ale może powodować więcej działań niepożądanych. Przy wysokiej gorączce lub nasilonym bólu te leki można podawać na zmianę. Krok

Czy warto kupować suplementy?

wielu lat, w miarę bezpieczne, których ewentualne działania niepożądane są dobrze znane. Na przykład leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen, aspiryna), preparaty wapnia i magnezu, witaminy i multiwitaminy. Leki OTC są dopuszczane do obrotu według takiej samej procedury jak leki na receptę. Polega

Domowa apteczka - pediatra radzi

wpadnie). Środek do odkażania ran, np. maść Vita-Merfen. Plaster do przytrzymywania opatrunków (dla dziecka koniecznie taki, którego odklejanie nie boli). Pinceta - do wyjmowania drzazg i kleszczy. Leki przciwbólowe, np. paracetamol w syropie lub czopkach lub ibuprofen w syropie.

Gorączka - jak ją obniżać u maluchów?

malucha. Jeśli ma inne objawy infekcji, we- zwij lekarza. Zanim pediatra zbada dziecko, lek podawaj w równych odstępach czasu przewidzianych w ulotce. Paracetamol możesz podać 6 razy w ciągu doby, a ibuprofen - tylko 3 razy. W wyjątkowych wypadkach, jeśli gorączka nie spada i przekracza 39°C, można

Nieobniżanie gorączki u dziecka - głupia moda czy uzasadnione działanie?

podgorączkowy (37-38 stopni) jest korzystny dla walczącego z infekcją organizmu, o tyle wysoką gorączkę (powyżej 38,5 stopni) należy obniżać. Oprócz sięgania po środki farmakologiczne (paracetamol, ibuprofen) można też delikatnie chłodzić ciało dziecka okładami - ich temperatura nie powinna być jednak dużo

Domowa apteczka - leki bez recepty

bardzo wysoko gorączkuje i regularne podawanie paracetamolu nie skutkuje, można pomiędzy dawkami paracetamolu podawać ibuprofen w czopkach lub w syropie. U tak małych dzieci ważne jest zapanowanie nad gorączką (czyli temperaturą powyżej 38°C), by nie dopuścić do napadu drgawek gorączkowych. Leków

Mleczna blokada

do chorej piersi. 3 razy dziennie zażywaj ibuprofen. Dużo pij, odpoczywaj. Między karmieniami stosuj kapuściane okłady. Idź do lekarza. Prawdopodobnie będziesz musiała brać antybiotyk (bezpieczny dla dziecka). POMOCNA POZYCJA Mamy zwykle karmią dzieci, trzymając je przed sobą. Jeśli właśnie tak

Co ci jest malutki?

ropna. Ale nie wyjmujcie ciała obcego ani nie czyśćcie kanału słuchowego, bo możecie uszkodzić ucho. Nie używajcie kropli, maści ani innych leków bez konsultacji z lekarzem. Jeśli dziecko gorączkuje lub bardzo płacze, podajcie mu paracetamol lub ibuprofen dla niemowląt. I jak najszybciej idźcie do

Zapalenie ucha - przyczyny, zapobieganie, lecznie

"czujnego czekania"? Musimy odblokować trąbkę, bo na pewno jest obrzęknięta. Dlatego nawet jeśli dziecko nie ma kataru, do nosa podajemy lek obkurczający (Nasivin, Otrivin). Dajemy też dziecku ibuprofen, który ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Jeżeli po dwóch

Karmienie piersią przeszkodami

paracetamol lub ibuprofen dla niemowląt. Nie zapominaj o sobie Karmienie piersią może dawać ogromną satysfakcję, ale bywa też trudne i męczące. Ważne więc, by zadbać o swoje dobre samopoczucie. Dbaj o swój komfort w czasie karmienia. Wygodny fotel lub kanapa sprawią, że czas karmienia będzie też czasem

Leki a karmienie piersią

herbatę z malinami (doskonale rozgrzewa) i połóż się do łóżka. Jeżeli masz gorączkę, a ból głowy czy gardła staje się nie do wytrzymania, zażyj paracetamol (ewentualnie ibuprofen), ale bez dodatków takich jak kofeina czy pseudoefedryna. Pamiętaj też, że nie wolno ci przyjmować aspiryny ani pyralginy

Gdy dziecko zachoruje na wakacjach

ibuprofen (zgodnie z zaleceniem na ulotce). Gdyby po dwóch, trzech dniach dziecko poczuło się gorzej, a do objawów dołączył się silniejszy kaszel, odwiedźcie lekarza. ROTAWIRUS CO SIĘ DZIEJE: Ból brzucha, go- rączka, w początkowym okresie wymioty, biegunka. Dziecko nie ma apetytu i jest osłabione. Podobne

Infekcja! Co robić?

gorączkę. Powinna spaść choćby o parę kresek. Gdyby zamiast spadać wzrastała, skontaktuj się z lekarzem. Za jego zgodą możesz podać dziecku, które skończyło pół roku życia, ibuprofen (w czopku lub syropie). Lek przeciwgorączkowy podawaj w równych odstępach czasu (w ulotce sprawdź, jakich). Nie czekaj, aż

Rozwój dziecka w 8. miesiącu życia - Świat wzywa

karmione butelką ze smoczkiem najlepiej w takiej sytuacji zacząć przyzwyczajać do picia mleka z kubeczka z ustnikiem lub zwykłego. Jeżeli bolesne ząbkowanie sprawia, że dziecko często budzi się w nocy, popłakuje lub ma podwyższoną temperaturę, można po dać mu wieczorem paracetamol albo ibuprofen dla

Letnie dziecięce dolegliwości

-6 godzin, ibuprofen do 6-8 godzin). Informację o dawce znajdziecie w dołączonej do opakowania ulotce. Jeśli temperatura mimo podawania leku przeciwgorączkowych nie spada albo malec ma inne objawy infekcji (kaszel, katar, biegunkę, wymioty, wysypkę...), zapytajcie swoich gospodarzy lub farmaceutę w

Rotawirus

(w biegunce ibuprofen jest przeciwwskazany). Stosuj też ochładzające okłady i kąpiele. Szczególnie dbaj o pupę malca, gdyż przy biegunce łatwo o odparzenia. Po każdym wypróżnieniu zmieniaj pieluchę i dokładnie podmywaj niemowlę. Obserwuj dziecko uważnie, bo bardzo szybko może dojść do niebezpiecznego

Nocne pobudki

. Czy nie ma wypieków? Czy w dziwny sposób nie dotyka rączką ucha? Czy nie jest marudne bardziej niż zwykle? Zmierzcie mu temperaturę. Jeśli przekracza 38,5°C, podajcie maluchowi paracetamol lub ibuprofen dla niemowląt. A rano skonsultujcie się z pediatrą. Czasem maluchowi nie daje spać katar. Jeśli

Dlaczego niemowlę płacze?

sylikonową szczoteczką i kupić maluchowi gryzaczek. Ulgę przyniesie też posmarowanie dziąseł żelem na ząbkowanie. Warto to robić zwłaszcza przed karmieniem i przed snem. Jeśli nic nie pomaga, można podać dziecku paracetamol lub ibuprofen w czopku albo w syropie, w dawce odpowiedniej do wieku i wagi. Jeśli

Drgawki gorączkowe - jak pomóc dziecku podczas ataku?

skłonności). Poczekaj, aż temperatura osiągnie 38°C (38,5 mierzone w pupie) i dopiero wtedy staraj się ją obniżyć. Podaj dziecku paracetamol lub ibuprofen. Dawkę i częstotliwość podawania leku dobierz do wieku, kierując się instrukcją w ulotce lub lepiej zaleceniami lekarza. Gdy podasz już lek, zrób

Wakacyjne przypadłości

podać dziecku środek na zbicie gorączki (paracetamol lub ibuprofen, zgodnie z zaleceniem na ulotce), zwłaszcza na noc, by spokojnie ją przespało. Rotawirus Objawy: Ból brzucha, gorączka, w początkowym okresie wymioty, biegunka. Dziecko nie ma apetytu i jest osłabione. Postępowanie

Rady na kłopoty z piersiami

jedzenie, odciągaj pokarm, delikatnie ugniatając otoczkę. Stosuj kapuściane okłady. Absolutnie nie ogrzewaj i nie masuj piersi. Możesz wziąć lek przeciwbólowy (paracetamol lub ibuprofen). Jeżeli po upływie doby nie ma poprawy, skontaktuj się z poradnią laktacyjną, bo być może trzeba będzie zastosować

Katar - skuteczne sposoby na przeziębienie

- 20-25 mg/kg/dawkę do 4-5 razy na dobę, ibuprofen - 5-10 mg/kg/dawkę (3 razy na dobę).Trzeciego, czwartego dnia dziecko już powinno być żywsze, weselsze i spokojniej przesypiać noce. Temperatura powinna wyraźnie spaść. Tak jest u was? Gratulacje! Jeszcze kilka dni dzieli was od pełnego

Jak bezpiecznie stosować leki?

dowolnie i w nieograniczonej ilości. Jeżeli dawkowania nie określił lekarz, należy się trzymać informacji na ulotce. Niezależnie od tego, czy specyfik zawiera paracetamol, czy ibuprofen, jego dawka określana jest według masy ciała dziecka. Ważne jest, by w sytuacji nieustępującej gorączki podawać

Katarowe potyczki, czyli wojna z wirusem

gorączki stosujemy Paracetamol lub Ibuprofen. Pamiętaj, że dzieciom do 12 roku życia nie wolno podawać Aspiryny, ze względu na niebezpieczeństwo groźnych powikłań. Pój często i karm lekko Gorączkujące dziecko szybko się odwadnia, dlatego należy je często poić. Mleko z miodem, sok z malin i napary ziołowe

Karmienie piersią - sposoby na kłopoty

albo ibuprofen. Przeziębiona pierś Jeżeli masz wrażenie, że coś zgniata i ściska ci pierś, czujesz kłujący, promieniście rozchodzący się ból, może to oznaczać, że cię zawiało przy karmieniu. Niektóre kobiety w czasie laktacji obserwują u siebie zwiększoną wrażliwość na delikatne nawet ochłodzenie

Grypa - jak uchronić przed nią małe dziecko?

, katar, chrypka, ból gardła przy przełykaniu. Pojenie i wietrzenie Kiedy podejrzewamy, że dziecko ma grypę, powinniśmy je położyć do łóżka i porozumieć się z lekarzem. Zwykle leczenie ogranicza się do podawania środków przeciwgorączkowych (paracetamol lub ibuprofen odpowiedni dla wieku chorego) i

Jak dbać o biust w ciąży i podczas karmienia

konieczne jest stosowanie antybiotyku. Najprawdopodobniej poradzisz sobie z tym sama. Przede wszystkim dużo odpoczywaj, pij tyle, ile masz ochotę, a dziecko przystawiaj do piersi jak najczęściej. Przyda się też lek przeciwgorączkowy, np. paracetamol czy ibuprofen. Jeśli wysoka temperatura bardzo ci nie

Leki pomocne przy aftach i zapaleniu gardła

śluzówka wysycha, ból się nasila. Zaleca się także kisiel albo siemię lniane - pokryją gardło śluzowatą warstwą łagodzącą dolegliwości. Ulgę w bólu przyniosą odpowiednio dobrane leki. Jeśli jest bardzo dokuczliwy, dopuszcza się podanie leków przeciwbólowych, takich jak paracetamol lub ibuprofen. Ale uwaga

Gdy dziecko boli

, np. wymioty. Jeżeli paracetamol nie pomaga, to zamiast podawania któregoś z tak zwanych niesteroidowych leków przeciwzapalnych dla dzieci, jak np. ibuprofen (powyżej 3. miesiąca życia), warto poprosić lekarza o radę. UWAGA ASPIRYNA! Aspiryna absolutnie nie nadaje się dla dzieci, ponieważ może wywołać

Sposoby na gorączkę

czujnikiem temperatury w obudowie. Obniżanie Jeżeli gorączka trwa długo lub przekracza 38,5 st. C, może być sama w sobie niebezpieczna i trzeba ją obniżać. Podaj dziecku doustnie (15 mg/kg/dawkę) lub doodbytniczo (20 mg/kg/dawkę) paracetamol albo doustnie ibuprofen (7 mg/kg/dawkę). - Ubierz dziecko lekko

Piersi w potrzebie

, trzeba odciągać mleko. Można zażyć ibuprofen, który działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie. Dużo pić i co najmniej dobę spędzić w łóżku. Jeśli nie ma poprawy, szukać pomocy (patrz ramka). Jeśli nie obejdzie się bez antybiotyku, pod żadnym pozorem nie przerywać kuracji. Czego nie robić