prof książyk

Karolina Stępniewska

Rodzice wydają fortunę na witaminy dla dzieci - niepotrzebnie!

Rodzice wydają fortunę na witaminy dla dzieci - niepotrzebnie!

Co 3 dziecko poniżej 3 roku życia zażywa preparaty witaminowe, wynika z analizy przeprowadzonej przez OSOZ. Specjaliści ostrzegają: suplementy są zbędne, nie pomagają na przeziębienie i mogą szkodzić.

Sól ziołowa

przyjemna mieszanka soli i suszonych ziół, poprawia smak potraw, pomaga oszukać podniebienie i ograniczyć spożycie samej soli.

Sól morska

zawiera mniej sodu niż kamienna, jest bogata w cenne dla zdrowia mikroelementy. Niestety dość droga, ale jeśli możemy sobie na nią pozwolić, warto ją mieć w solniczce.

Proso

roślina zbożowa, niegdyś bardzo popularna, dziś w Polsce znacznie rzadziej uprawiana. Uzyskuje się z niego kaszę jaglaną - bezglutenową, lekkostrawną, delikatną.

Pigwa

Owoc niezwykle aromatyczny, ale na surowo niesmaczny. Nadaje się do kompotów, konfitur, dżemów - dzieci nie mają z niej specjalnego pożytku. Świetna do przygotowania nalewek (dla dorosłych).

zarodki pszenne

część ziarna pszenicy, z której wyrastają kiełki. Są bogatym źródłem witamin (głównie w z grupy B oraz witaminy E), minerałów (fosfor, magnez, cynk) i błonnika, a także nienasyconych kwasów tłuszczowych i białka. Warto je dodawać do rozmaitych dań warzywnych, sałatek, musli, jogurtów, deserów...

Tost

chrupiący, ciepły, świeży - nawet największego niejadka zachęci do zjedzenia śniadania. Warto pamiętać, że znakomite tosty można robić z normalnego razowego chleba. Smakują lepiej niż te, z białego, mdłego pieczywa tostowego.

Śmietana

rzecz kaloryczna, tłusta i w tradycyjnej kuchni nadużywana. A przecież z powodzeniem może ją zastąpić dużo zdrowszy i chudszy jogurt naturalny - świetnie nadaje się do zup, sosów, pierogów, naleśników, deserów. Jeśli już koniecznie chcemy użyć śmietany wybierajmy tę najchudszą, 9- lub 12- procentową

Śliwki

mają sporo beta karotenu. Cenne dla osób borykających się z zaparciami - śliwki, szczególnie suszone działają rozwalniająco. Uwaga jednak - lepiej nie jeść ich w nadmiarze, bo mogą powodować wzdęcia. Zarówno świeże, jak i suszone śliwki można wprowadzić w 9.-10. miesiącu.

Śledz

ryba, która chyba najczęściej pojawia się na polskich stołach. Niestety wraz z tradycyjnie przyrządzanym śledziem zjadamy potworną masę soli. Niech pozostanie przysmakiem wigilijnym, na co dzień wybierajmy ryby gotowane lub pieczone.

Szparagi

jedno z lepszych naturalnych źródeł kwasu foliowego (ważnego między innymi z powodu właściwości krwiotwórczych), którego w naszej diecie generalnie jest zbyt mało. Zawierają także sporo potasu, beta karotenu, witaminy C. Niemowlętom można podawać świeże, mięciutkie, gotowane szparagi już po ukończen

Sucharki

niegdyś polecane przy biegunce i zatruciach pokarmowych. Dziś lekarze są zgodni, że głodówka nie ma sensu - chory z biegunką powinien dużo pić, zażywać probiotyki, i jeść normalnie, tyle, że produkty lekkostrawne. Małym dzieciom lepiej nie podawać twardych sucharów, bo łatwo się nimi zakrztusić.

Sola

- doskonała ryba o bardzo delikatnym, rozpływającym się w ustach, białym mięsie. Ugotowana na parze, w towarzystwie kolorowych warzyw świetnie nadaje się na obiad dla malca już od 7. miesiąca życia.

Rzepa

warzywo z rodziny kapustowatych (krzyżowych). Jadalna część to bulwa o smaku zbliżonym do rzodkiewki. Ma wiele cennych składników, przede wszystkim mineralnych (potas, miedź, fosfor, magnez, żelazo) i witamin (beta karoten, witaminy z grupy B, witamina C). W diecie niemowlęcia może pojawić się w 12.

Powidła

przetwór owocowy (najpopularniejsze są te ze śliwek). Tradycyjnie smaży się je w specjalnych kotłach przez wiele dni, obecnie robi się powidła z puply owocowej. Tak długa obróbka termiczna odbiera owocom wszelkie zalety, wadą jest wysoka zawartość cukru. Od czasu do czasu powidła nie zaszkodzą, ale

Rabarbar

warzywo o zastosowaniach typowych dla owocu - jako baza kompotów, dodatek do ciast, soków, dżemów. Traktujmy go jako sezonowy przysmak, ale spożywajmy ostrożnie. Zawarty w nim kwas szczawiowy wiąże i usuwa wapń z organizmu, sprzyja także odkładaniu kamieni nerkowych. Osoby z chorobami nerek i niemow

Ptysie

puszyste ciastka faszerowane bitą śmietaną i posypywane cukrem pudrem. Ciasto ptysiowe powstaje na bazie wody, mąki, masła i jajek. Jest to deser słodki i kaloryczny, ale też na szczęście nie da się go zjeść zbyt dużo na raz.

Pstrąg

smaczna i szlachetna ryba drapieżna z rodziny łososiowatych. W warunkach naturalnych występuje w krystalicznie czystych potokach i jeziorach. W sklepach rybnych spotkamy raczej pstrąga hodowlanego. Jego delikatne, smaczne, białe mięso można podawać dzieciom już w pierwszym roku życia???, ale każdy k

Pierniczki

Ciastka magiczne, pieczone zimą wprowadzają do domu świąteczną atmosferę. Dla dzieci pieczenie pierników to wspaniała przygoda. Uwaga jednak, świeże pierniczki mogą być zbyt twarde dla maluchów i łatwo się nimi zakrztusić. Lepsze są pierniki suche, marmolada i czekolada dodatkowo obklejają zęby. Po

Piernik

Wspaniałe, aromatyczne i szlachetne ciasto, pachnące miodem i przyprawami korzennymi. Wśród jego licznych zalet jest także i wyjątkowa trwałość (właściwie z wiekiem piernik nabiera smaku). Kawałek piernika od święta to rzecz znakomita (szczególnie, że doskonale smakuje popijany mlekiem), na co dzień

Piana

Tu chodzi o tę ubitą z białek. Świetnie spulchnia ciasta i inne wypieki (np. pasztet). Stosujmy ją tylko do dań gotowanych, smażonych lub pieczonych, szczególnie jeśli do stołu zasiąść mają dzieci. Jedzenie surowej piany (w musach, kremach) zdecydowanie odradzamy, bo może stać się przyczyną zatrucia

Pączki

Słodkie, lukrowane, smażone w głębokim tłuszczu. Jedna sztuka to 250-300 kcal. Trudno je za coś pochwalić... Niech pączek będzie symbolem Tłustego Czwartku, ale to nie jest dobra propozycja na codzienne drugie śniadanie.

Pascha

Wielkanocny przysmak na bazie mielonego białego sera, masła, żółtek jaj, bakalii. Pascha jest bardzo kaloryczna, ale też pyszna, więc od święta można się na nią skusić (szczególnie, gdy wybierzemy przepis z mniejszą ilością tłuszczu). Dla dzieci nadaje się tylko pascha sporządzona z użyciem jaj goto

Parowanie

Najlepszy chyba sposób przyrządzania ciepłych dań. Krótkie gotowanie na parze pozwala zachować dużą część witamin i minerałów, przygotować danie bez dodatku tłuszczu, a jednocześnie zachować doskonały smak warzyw, mięsa, ryb. Jest przy tym proste i szybkie. Do gotowania na parze używać można specjal

Palmowy olej

Tłuszcz roślinny o stałej konsystencji i pomarańczowym zabarwieniu (kolor zawdzięcza sporej zawartości beta-karotenu). Zawiera nasycone kwasy tłuszczowe, które z diety powinniśmy eliminować. Jest odporny na wysokie temperatury i najczęściej używany do smażenia frytek. Nie odpowiedni dla dzieci (i do

Oranżada

ta, którą kupujemy w sklepie, to napój zdecydowanie niewskazany dla dzieci. Zawiera mnóstwo cukru, sztuczne barwniki, aromaty, nierzadko konserwanty. Jeśli z jakiegoś powodu chcemy dać dziecku oranżadę własnej roboty, możemy zmieszać świeży sok pomarańczowy z odrobiną gazowanej wody (choć ta na co d

Omlet

smażony placek z roztrzepanych jaj (ewentualnie z dodatkiem mleka, mąki, piany z białek). Do jajecznej masy można dodać rozmaite warzywa, owoce, grzyby lub na usmażony omlet wyłożyć smaczne dodatki. Omlet to dobry pomysł na śniadanie, szczególnie jeśli usmażymy go na teflonowej patelni z minimialną

Żurawina

jej owoce mają mnóstwo zalet; zawierają witaminy (głównie C, ale także A i z grupy B), minerały, pektyny, garbniki, polifenole i antocyjany. Pomagają w profilaktyce i leczeniu stanów zapalnych dróg moczowych, wzmacniają odporność, działają korzystnie na stan naczyń krwionośnych. Żurawinowe sosy, kon

Żelki

nie jest to ten gatunek słodyczy, na widok którego dietetycy wpadaliby w zachwyt, ale od czasu do czasu nie zaszkodzą. Tylko nie kupujcie żelków z chodnikowych straganów, gdzie leżą nie wiadomo jak długo w ulicznym kurzu i są podawane niekoniecznie czystymi rękami... W każdym sklepie spożywczym znaj

Żyto

zboże glutenowe. Najczęściej zjadamy je pod postacią wyrobów mącznych, głównie chleba. Wiele osób myli chleb żytni (z mąki żytniej) i razowy (pełnoziarnisty, z mąki raz mielonej, nieoczyszczanej). Chleb żytni może być oczywiście jednocześnie razowym, czyli wykonanym z mąki żytniej razowej. I taki wł

zboża

podstawa zdrowej diety. Spożywamy je w przeróżnej postaci (kaszy, płatków, mąki i produktów mącznych) - im mniej przetworzonej, tym lepiej, bowiem proces przetwarzania i oczyszczania ziaren pozbawia je cennych witamin, minerałów i błonnika. Dość zerknąć na piramidę żywienia: kasze, pełnoziarniste pi

Truskawki

świetne źródło witamimy C, dostępne zarówno w sezonie, jak i poza nim - mrożone truskawki można zimą kupić w niemal każdym sklepie spożywczym. Zawierają też trochę minerałów (żelazo, potas, mangan, nieco wapnia i magnezu). Bardzo ostrożnie wprowadzamy truskawki do diety alergika - są silnym alergene

Szpinak

dobrze przyrządzony wcale nie musi dla dziecka być kulinarną zmorą. Można go jeść w sałatkach na surowo lub lekko tylko obgotowany, doprawiony ziołami i czosnkiem lub jako składnik pysznych dań (lasagne, pierożki, naleśniki, zapiekanki, sosy). To bogate źródło witamin (moc beta karotenu, witamina C)

Strusie mięso

to w Polsce nadal przysmak nieco ekscentryczny, ale ma swoich zwolenników. Strusina w smaku przypomina nieco wołowinę, ale jest od niej chudsza. To mięso godne polecenia: ma mało tłuszczu, sporo zdrowych nie nascyconych kwasów tłuszczowych i niewiele cholesterolu, a zawartością żelaza przewyższa woł

Sos

dietetyczna pułapka. Zawiesisty, tłusty może zepsuć całkiem lekki i zdrowy obiad. Powinniśmy unikać sosów - tych zagęszczanych mąką, pełnych śmietany, a szczególnie kalorycznej bomby - tłuszczu wytopionego z mięsa podczas pieczenia czy smażenia. Godny polecenia jest sos z przetartych pomidorów czy b

Pszenica

najczęściej uprawiane zboże na świecie. Z jego ziarna pozyskuje się mąkę, podstawową w naszej, polskiej kuchni. W dziecięcej diecie pszenica pojawia się także pod postacią kaszki pszennej (manny). Z pszenicy durum wytwarza się kaszę kus-kus i pozyskuje mąkę - powstają z niej szlachetne makarony. Psz

Polędwica

długi, wąski mięsień położony wzdłuż grzbietu zwierzęcia. Polędwica wołowa to jeden z najszlachetniejszych i najcenniejszych gatunków mięsa, ma mało tłuszczu, jest dobrym źródłem żelaza. Można z niej smażyć kruche i delikatne befsztyki (dla dzieci zawsze dobrze wysmażone). Smaczna i delikatna jest t

Pełnoziarniste produkty

powstają z mąki otrzymanej po zmieleniu ziaren zboża wraz z ich zewnętrzną okrywą. W produktach z ziaren z pełnego przemiału (razowe pieczywo, makarony pełnoziarniste, płatki) znajduje się bogactwo witamin (głównie z grupy B - niacyna, kwas foliowy) i składników mineralnych (magnez, cynk, żelazo, fo

Paszteciki

Rodzaj wytrawnego wypieku z ciasta (drożdżowego, krucho-drożdżowego, francuskiego) z farszem (z mięsa, warzyw, grzybów, jaj). Dobre uzupełnienie barszczu, zupy pomidorowej i innych lekkich zup przecieranych. Rzecz dość tłusta, a w wersji kupnej często też zbyt mocno doprawiona i ciężkostrawna. Dobre

Pasternak

Warzywo niemal zapomniane, a szkoda, bo przecież miło jest urozmaicać kuchnię. Na dodatek pasternak dobrze się przechowuje, rośnie w naszym klimacie, jest źródłem soli mineralnych (głównie potas, a bardzo mało sodu, którego spożycie powinniśmy ograniczać), witamin (witamina C), pektyn. Jego korzenie

Oscypek

twardy wędzony ser wyrabiany z mleka owczego; obecnie częściej spotkać można oscypki krowie (te trafiają do handlu przez cały rok, oryginalne - owcze - jedynie sezonowo). Oscypek ma wspaniały, niepowtarzalny smak i konsystencję lekko skrzypiącą w zębach. Traktujmy go jednak jak rzadki przysmak - jes

Owoce

wspaniały dar natury, pyszna słodycz w zdrowej formie. Są źródłem witamin, minerałów, związków odpowiedzialnych za niszczenie wolnych rodników, błonnika. Niektóre zawierają mnóstwo wody (arbuz, cytrusy), inne są bogate w pożywne węglowodany (banany, figi, daktyle), jeszcze inne zawierają zdrowe kwas

Wołowina

mięso krów, które osiągnęły ponad pół roku życia. W Polsce używa się jej stosunkowo rzadko (w porównaniu np. z kuchnią brytyjską czy amerykańską). Dzieciom nie zawsze odpowiada jej smak i konsystencja - gorszej jakości wołowina jest twarda i łykowata, źle przyrządzona nie daje się pogryźć. Wielu am

Żelatyna

to substancja białkowa pozyskiwana z kości i chrząstek zwierząt. Stosuje się ją nie tylko do wyrobu galaret i żelków. Jest składnikiem m.in. konserw mięsnych, wędlin, jogurtów, ciast, cukierków, lodów, a także wielu leków (kapsułki, tabletki) i kosmetyków. Obecnie do celów spożywczych używa się żela

Żółtko

bardzo bogate źródło wielu cennych minerałów (żelazo, wapń, cynk, fosfor, magnez, miedź, mangan), witamin A i E oraz kwasów tłuszczowych (m.in. kwasy LCPUFA, mające korzystny wpływ na rozwój mózgu i wzroku). Żółtko, w przeciwieństwie do białka, rzadziej uczula. Wprowadzamy je do diety niemowlęcia w

Tort

trudno wyobrazić sobie bez niego urodziny, ale starajmy się, by gościł na naszych stołach tylko przy tej wyjątkowej okazji, bo to ogromna dawka tłuszczu, cukru i kalorii. By urodzinowa uczta była miłym wspomnieniem, niech to będzie tort jak "najlżejszy" - z biszkoptowego ciasta przełożoneg

Strusie jaja

a właściwie jajo, bo jeśli zamierzamy zrobić jajecznicę dla całej rodziny (łącznie z dziadkami) to z pewnością jedna sztuka wystarczy. Pomijamy tu problemy z kupnem, rozbiciem grubej skorupy, gotowaniem (na twardo - dwie i pół godziny...) i inne kwestie techniczne. Z punktu widzenia dietetyki, jajo

Spaghetti

czym jest, nie trzeba tłumaczyć nawet dzieciom. Te pyszne długie makaronowe nitki uwielbiają stołownicy w każdym wieku. Ciepłe (nie gorące!) spaghetti świetnie nadaje się do nauki samodzielnego jedzenia; nie ma oczywiście mowy o schludnym nawijaniu nitek na widelec, ale wiele rozkoszy (kulinarnej i

Rzodkiewka

zbiornik ważnych witamin i składników mineralnych w zabawnej, pękatej, czerwonej postaci. Zawiera (prócz innych cennych składników) żelazo, miedź i mangan, dlatego specjaliści polecają rzodkiewki przy niedokrwistości (anemii). Najlepiej jeść je na surowo (nie potrzebują soli, by dobrze smakować), ch

Rzeżucha

roślina zielna z rodziny kapustowatych. Pełna zalet (dużo witaminy C, ponadto witamina E, PP, z grupy B, żelazo, magnez, chrom, jod, siarka), obniża poziom cukru we krwi, dobrze wpływa na trawienie. Przy tym bardzo łatwo hodować ją w domu (na wilgotnym podkładzie z ligniny), dzięki czemu jest zawsze

Pumpernikiel

ciemny, niemal brunatny chleb o lekko słodkawym smaku, wytwarzany z mąki razowej, lekko zakwaszony. Tajemnica jego smaku tkwi w procesie pieczenia: piecze się go w dość niskiej temperaturze, ale za to całą dobę. W tym czasie karmelizuje się cukier powstały ze skrobii. Powstaje pieczywo ciężkie, zwar

Przyprawy

magia w kuchni. To dzięki nim każde danie może z mdłej brei zmienić się w poemat. Hasło to jest dość pojemne, wśród przypraw wymienimy zarówno sól, pieprz, świeże i suszone zioła, jak i wieloskładnikowe sosy, kostki, proszki zawierające związki chemiczne takie jak wzmacniacze smaku, sztuczne aromaty

Proszek do pieczenia

mieszanka związków chemicznych mających za zadanie spulchnić ciasto. W proszku do pieczenia pierwsze skrzypce przeważnie gra wodorowęglan sodu (soda oczyszczona), ale dodaje się także inne substancje, które przeciwdziałają zbrylaniu się sody, poprawiają wytwarzanie dwutlenku węgla (to właśnie jego p

Poziomki

te małe, dzikie, zbierane w lesie mają niepowtarzalny smak i aromat. Zawierają dużo witaminy C, przyzwoite ilości innych witamin (A, B1, B2, B6, E, H, PP) i soli mineralnych (wapnia, fosforu, kobaltu, żelaza). Można je podawać dzieciom w 10. miesiącu życia. Poziomki uprawia się także w hodowlach, al

Porzeczki

z trzech ich kolorów (biały, czerwony, czarny) najlepiej wybierać czarne. Są prawdziwym rezerwuarem witaminy C; mają ich ponad 180 mg w 100 gramach! To trzy razy więcej niż słynne z zawartości witaminy C kiwi! Białe i czerwone mają witaminy C mniej więcej tyle, ile pomarańcze (40-45 mg). Dojrzałe cz

Por

kuzyn czosnku, warzywo popularne w polskiej kuchni i świetne zarówno na surowo, jak i po ugotowaniu. W surówkach ma ostry, mocny smak i sporo zalet (zawartość witaminy C, witamin z grupy B, beta-karotenu, fosforu, wapnia). Dobrze smakuje w kremowej zupie, zapiekankach mięsnych, duszony w lekkim sosi

Pistacjowe orzechy

pyszne, o pięknej zielonej barwie i wielu walorach odżywczych. Zawierają dużo tłuszczów (aż do 50 proc.) i białka, ale także sporo błonnika, dużo witaminy B1 i naprawdę pożądną dawkę żelaza (są godne polecenia osobom na diecie wegetariańskiej lub pół-wegetariańskiej). Z zielonej skórki okrywającej o

Pietruszka

Jej korzeń rzadko jadamy na surowo ze względu na dość specyficzny smak, ale już gotowana pietruszka ciekawie wzbogaca zupy i warzywne sałatki, a jej wywar dodaje aromatu bulionom - taka naturalna przyprawa to cenna rzecz w zdrowej kuchni. Jadana po ugotowaniu pietruszka nie ma zbyt wielu wartości -

Pieczeń

Pieczenie to dobry sposób przyrządzania mięsa. Oczywiście wiele zależy od tego, jakie mięso i jak będziemy piec. Dla osób dbających o zdrowie i dzieci nadają się delikatne i chude gatunki mięs (pierś indyka, delikatny schab, ładny kawałek cielęciny lub wołowiny) pieczone w folii bez użycia dużej ilo

Pęczak

Rodzaj kaszy jęczmiennej, powstałej z całych, łuskanych i polerowanych ziaren. To z niego robi się kaszę perłową i łamaną, ale sam pęczak także ma swoich amatorów. Można go jeść jako dodatek do dań, składnik zup, sałatek i farszów, może zastąpić pszenicę w wigilijnej kutii. To zdrowe i dobre źródło

Pasztet

Można go robić z mięsa albo w wersji wegetariańskiej - z warzyw strączkowych (fasoli, soi) z dodatkiem innych jarzyn. Pieczony będzie nieco ostrzejszy w smaku i bardziej suchy, gotowany na kąpieli wodnej zaskoczy łagodnym smakiem i bardziej wilgotną konsystencją. Zrobienie w domu pasztetu nie jest a

Pasta

W kuchni kojarzy się dwojako. Bardziej swojskie znaczenie określa smarowidło, najczęściej używane do pieczywa. To świetne urozmaicenie monotonii kanapek. Pasty można robić na bazie warzyw (gotowanych i surowych), jaj, mięs, ryb, a nawet orzechów, pestek i nasion. Drugie znaczenie odnosi się do włosk

Parówki

Wielu rodzicom wydaje się, że to takie delikatne mięso w przyjaznej formie, w sam raz do gryzienia dla malucha. To, niestety, błąd. Ich "delikatność" bierze się z konsystencji (bardzo drobno mielone kawałki mięsa, najczęściej niskiej jakości, a także skóry, ścięgien i innych fragmentów, kt

Papaja

Pochodzi z Ameryki Środkowej, obecnie uprawia się ją w całej strefie tropikalnej. To owalny (kształtem przypominający gruszkę) słodki owoc - gdy dojrzeje, jego barwa zmienia się z zielonej na ciemnożółtą lub pomarańczową. Jadalna jest skórka, miąższ i nasiona. Papaja jest bogata w witaminy (A, C, E,

Paluszki

Przekąska w formie cienkich pałeczek z ciasta, przybranych solą, makiem lub sezamem. Paluszki mają to do siebie, że jak się je zacznie jeść, trudno skończyć. A skończyć należałoby bardzo szybko, bo to przekąska bardzo sycąca, odbierająca apetyt, dość kaloryczna, a w wersji z solą - niezdrowa. Na dod

Parzenie

Tu: rozumiane jako krótkotrwałe zanurzenie produktu we wrzącej wodzie, by zabić obecne na jego powierzchni bakterie, grzyby, wirusy. Większość produktów spożywczych, naczyń, sztućców wystarczy po prostu dokładnie umyć, ale w kilku przypadkach przyda się sparzenie. A zatem parzymy: skorupki surowych

Opakowanie

to ważna, choć niejadalna, część produktu żywnościowego. Po pierwsze, ma chronić żywność przed zepsuciem oraz utratą cennych wartości. Jest to szczególnie ważne w przypadku produktów wrażliwych na działanie światła (oleje, mleko, kasze, soki owocowe, świeże warzywa i owoce bez skórki). Zawsze upewni

Orzechy

obowiązkowy składnik zdrowej diety. Są bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminę E, magnez, potas, fosfor, cynk. Naukowcy wciąż odkrywają nowe zalety orzechów, m.in. przeciwdziałanie cukrzycy typu 2. Każdy z rodzajów orzechów ma nieco inny skład, najlepiej więc pojadać zarówno orzechy laskowe,

Zupa

ma swoich gorących przeciwników i zwolenników. Pierwsi uważają, że zupy są kaloryczne, tuczące i pracochłonne, drudzy, że to dobre świetna porcja warzyw, nie "wygotowanych" ze składników mineralnych, które przechodzą do wywaru. Jak zwykle, jedni i drudzy mają trochę racji. Nadmiar kalorii

Żurek

producenci zup w proszku wmawiają nam, że to zupa szczególnie pracochłonna i trudna do przygotowania. Czy tak jest naprawdę? Może warto się przekonać i samemu w domu zrobić w kamionce zakwas (z mąki żytniej, przypraw, wody i skórki razowego chleba na zakwasie)? Smak jest naprawdę wart (niewielkiego

Ziemniaki

teoretycznie zdrowe warzywo, z przyzwoitą dawką potasu, fosforu, witaminy C. Ale... długotrwałe gotowanie pozbawia ziemniaki ich zalet, a wybija na pierwszy plan wady: wysoką kaloryczność i wysoki indeks glikemiczny (aż 95!). Na dodatek lubimy jadać je rozgotowane i polane tłustymi sosami, albo w po

Tłuszcz

jeden z podstawowych składników pożywienia. Powinien być źródłem nie więcej niż 40-50 procent dziennie pochłanianej przez dziecko porcji kalorii. A jest bardzo kaloryczny, ponad dwa razy bardziej niż porównywalna porcja białek czy węglowodanów. W diecie dzieci (i dorosłych) przeważać powinny dobre j

Telewizja

co ma wspólnego z żywieniem? Niestety, całkiem sporo. W wielu domach pilot do telewizora leży na stole tuż obok sztućców i talerzy, a obiad czy kolacja bez filmu albo teleturnieju tracą smak. To fatalny nawyk! Przy oglądaniu telewizji jemy odruchowo, bez zastanowienia, mniej starannie gryząc. Efekte

Suplement diety

skoncentrowane źródło składników odżywczych lub innych substancji korzystnie działających na nasz organizm. Ma za zadanie uzupełniać dietę, która z różnych przyczyn (brak czasu na przygotowywanie posiłków, przetwarzanie żywności, konieczność eliminowania niektórych produktów z jadłospisu) nie jest p

Rzodkiew

ma wiele odmian i kształtów, w Polsce najczęściej spotykamy charakterystyczne długie, białe "sople". Świetnie smakuje na surowo (tarta, krojona na plasterki i kładziona na kanapki z ciemnego pieczywa, cięta w słupki i maczana w jogurtowych dipach), jak i gotowana (nabiera wtedy łagodnego,

Pomarańcza

pyszny owoc cytrusowy, bogaty szczególnie w witaminę C, zawiera także witaminę A, z grupy B (w tym cenny kwas foliowy), składniki mineralne (potas, fosfor, wapń, cynk, żelazo, magnez) i błonnik. Podajemy ją dzieciom pod koniec pierwszego roku życia, z początku ostrożnie, z powodu ryzyka alergii. Pom

Płatki

pod tą nazwą kryje się kilka rodzajów produktów zbożowych spożywanych najczęściej na śniadanie z dodatkiem mleka lub jogurtu, kefiru, maślanki. Najzdrowsze są płatki mało przetworzone, bez żadnych dodatków smakowych (jęczmienne, owsiane, kukurydziane). W sklepach można kupić także płatki z dodatkiem

Pleśń

pojawia się na nieświeżej żywności. Jest naszym wrogiem, bowiem twarzące ją grzyby produkują groźne dla zdrowia toksyny, które rozprzestrzeniają się po całym produkcie, nie tylko w miejscu pokrytym charakterystycznym, zielono-białym kożuszkiem. Dlatego, jeśli na kawałku ogórka, papryki, mandarynki,

Pizza

wszyscy ją uwielbiają, a dietetycy załamują nad nią ręce. Że tłusta, kaloryczna, ciężkostrawna i najczęściej przyprawiana niezdrowymi sosami. Ponieważ mało realne jest, by raptem z pizzy wszyscy zrezygnowali, ustalmy kompromis. Pizzę można jeść od czasu do czasu. Niezbyt późno wieczorem. Na cienkim,

Pieprz

Pod tą nazwą w naszej kuchni funkcjonuje wiele przypraw o różnym natężeniu smaku i ostrości. Najbardziej popularny czarny pieprz możemy podać (w minimalnych ilościach, rozcieńczony łagodną potrawą) już dziecku dziesięciomiesięcznemu, choć pojawia się pytanie o sens takiego przyprawiania zupki czy ob

Pieczywo

Podstawą naszej diety, prócz warzyw, owoców powinny być produkty zbożowe, źródło węglowodanów. Wśród nich ważne miejsce zajmuje pieczywo - chleby, bułki i inne wypieki, najlepiej z mąki z pełnego przemiału, bez dodatku cukru. Ale trzeba pamiętać, że "chleb powszedni" nie powinien być jedyn

Pieczarki

Smaczne i aromatyczne grzyby. Te, które kupujemy na straganach i w sklepach, uprawia się w sztucznych warunkach przez cały rok. I lepiej pozostać przy hodowlanych, bowiem pieczarkę rosnącą w lesie niewprawny grzybiarz może pomylić z białymi odmianami muchomorów (muchomor wiosenny, jadowity, biała od

Papryka

Kuzynka ziemniaka i pomidora. Choć wrzucamy ją do jednego worka z warzywami, tak naprawdę jadalna część to owoc. Poszczególne odmiany (a tych jest mnóstwo) różnią się kształtem, smakiem - od łagodnych, wręcz słodkich, po bardzo pikantne, a także różne barwy: żółtą, pomarańczową, czerwoną, zieloną, a

Otręby

otoczka ziaren zbóż (pszenicy, żyta, owsa). Otręby pozyskuje się podczas przemiału ziarna na mąkę. Ich główną zaletą jest to, że w przewodzie pokarmowym... niemal nie są trawione i przyswajane przez organizm (z powodu wysokiej zawartości błonnika pokarmowego), przez co poprawiają perystaltykę jelit

Woda

Człowiek dorosły powinien wypijać minimum 1,5-2 litry wody dziennie (w czasie upałów, wzmożonego wysiłku, w ciąży i okresie karmienia zapotrzebowanie rośnie), dziecko w wieku przedszkolnym powinno wypić łącznie ponad litr płynów. O tym, że powinniśmy się napić przypomina nam uczucie pragnienia, ale

Śniadanie

posiłek niezmiernie ważny, a często (przez poranny pośpiech lub brak dobrych nawyków) pomijany. Daje zastrzyk energii, pozwala organizmowi rozruszać się po nocnym odpoczynku. Dzieci, które nie jadają śniadań szybko się męczą, są drażliwe, mają kłopoty z koncentracją i gorsze wyniki w nauce. Cierpią

Stół

nie tylko mebel, ale także istotny element zdrowej kuchni. Nawet najlepiej skomponowane danie nie wyjdzie nam na zdrowie, jeśli będziemy je jeść w pośpiechu, byle jak, przy kuchennym blacie, komputerze, albo przed telewizorem. Przy wspólnym stole jemy spokojnie, bez pośpiechu, dokładnie żując każdy

Sól

wszechobecny składnik diety, codziennie zjadamy jej dwie i pół łyżeczki, podczas gdy dla prawidłowego funkcjonowania organizmu potrzebujemy tylko 1 g soli dziennie, a 6 g (łyżeczka od herbaty) to górna granica normy. Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, gdzie się podziewa. A dodaje się ją do wędl

Pomidor

jedna z najlepszych rzeczy, jaka trafiła do Europy po odkryciu przez Kolumba Ameryki. Pomidory są niezwykle smaczne, zdrowe i stanowią podstawę wielu ulubionych przez wszystkie pokolenia potraw (jak choćby najpopularniejszej w Polsce zupy pomidorowej). Dużo się ich używa w kuchni śródziemnomorskiej

Pojadanie

dietetyczny błąd, jedna z częstszych przyczyn nadwagi i otyłości, zaburzeń metabolicznych, ale także utraty apetytu. Człowiek - zarówno duży, jak i mały - powinien codziennie zjadać 5 niewielkich posiłków. Rozłożone w ciągu dnia zapewnią stały dopływ energii i wartości odżywczych, nie przeciążą żołą

Piramida żywienia

Uproszczony schemat, podpowiadający, jak powinni zdrowo odżywiać się dorośli i dzieci (już dziecko, które skończyło rok, powinno jeść zgodnie z piramidą, z zastrzeżeniem, że nadal może być karmione piersią na żądanie). Parę lat temu w piramidzie wprowadzono dość duże zmiany. Specjaliści uznali, że w

Jadłospis na lipiec

Obojętnie gdzie spędzacie najcieplejszy w roku miesiąc - nad morzem, w górach, na wsi czy w mieście - przygotuj się na to, że wraz z nadejściem upałów twojemu dziecku mogą się zmienić nawyki żywieniowe. Ulubiony kotlecik straci swoją uprzywilejowaną pozycję, a nie doceniane do tej pory rzadkie zupy

Jadłospis na czerwiec

Owoce i warzywa dostarczają mnóstwa witamin i związków mineralnych. Dlatego w diecie dziecka (i nie tylko jego) powinno ich być jak najwięcej. Im wcześniej malucha do tego przyzwyczaimy tym lepiej. Lato to świetna ku temu okazja, bo warzywa i owoce są wtedy wyjątkowo smaczne. Przygotowując posiłki w

Biegunka u dziecka - jak leczyć?

Biegunka - nic to przyjemnego, ale zdarza się również najmłodszym. Jeśli dziecko oddaje więcej niż trzy luźne stolce w ciągu doby (a także wtedy gdy była jedna rzadka kupka, ale z widocznymi pasmami śluzu lub krwi), stwierdzamy właśnie tę dolegliwość. Jej przyczyny mogą być różne, od alergii i nieto

Picie od A do Z

Acidofilne mleko Mleko o lekko kwaskowym smaku zawierające żywe kultury bakterii probiotycznych. Dobrze wpływa na trawienie. Zdaniem niektórych dietetyków, regularnie pite może też wzmacniać odporność organizmu. Niestety mleko acidofilne zazwyczaj jest mocno słodzone, a więc wysoko kaloryczne. Nieja

Pochwała śniadania

Śniadanie to nie tylko zastrzyk substancji odżywczych po nocnym poście. Badania naukowe dowodzą, że dzieci, które jedzą śniadania, osiągają w szkole lepsze wyniki, biorą żywszy udział w klasowych dyskusjach, lepiej sobie radzą sobie ze złożonymi problemami i potrafią efektywniej skupiać uwagę, niż d